Doğu Karadeniz Sıradağları Özellikleri

  

Doğu Karadeniz Sıradağları, Karadeniz Bölgesi’nde Kuzey Anadolu Dağlarının Doğu Karadeniz Bölümü içinde kalan dağ sıraları. Çoruh-Kelkit Vadi Oluğunun birbirinden ayırdığı kıyı dağlan ile iç sıralardan oluşur. Doğu Karadeniz Sıradağları Özellikleri hakkında bilgi kısaca.

Kıyı dağları, doğuda Gürcistan sınırından batıda Melet Çayı vadisine kadar uzanır. Rize, Trabzon ve Zigana dağları, Harşit yarma vadisinin batısında da Gümüşhane ve Giresun dağlan gibi ayrı adlar taşıyan yükseltileri kapsar. Bu dağlarda doruk çizgisi hemen her yerde 2.000 m’yi, doğu kesiminde ise 3.000 m’yi aşar. Rize Dağlarında en yüksek doruklar 4.000 m’ye yaklaşır; bunlardan Kaçkar Dağının yüksekliği 3.932 m, yeni kaynaklarda Üçdoruk adıyla geçen Verçenik Tepesinin yüksekliği ise 3.711 m’dir. Kıyı dağları, hem Karadeniz kıyısına, hem de Çoruh-Kelkit Vadi oluğuna dik yamaçlarla iner. Kuzey yamaçları birbirine koşut çok sayıda vadiyle derin biçimde yarılmıştır. Dağların yüksek kesimlerinde Kuvaterner (Dördüncü) Dönem (y. 2,5 milyon yıl öncesinden günümüze) buzullarının aşınım izlerine, hatta geç dönemde oluşmuş birkaç küçük buzula rastlanır. Buzyalaklarıyla (sirk) kuşatılmış olan Verçenik, görkemli bir piramidi andıran görünüşünü buz yalağı duvarlarının gerilemesiyle almıştır. Bu çevrede yaygın olan buz yalağı göllerinin en büyüğü Mal Gölüdür. Mal Gölü buz yalağının çapı 2 km, bu buz yalağının tabanındaki gölün çapı ise 600 m’dir. Deligöl buz yalağında bulunan Deligöl bu dağlardaki önemli göllerdendir. Buzulların aşınım izlerine Giresun ve Gümüşhane dağlarında da rastlanır. Dağların yapısında yer alan tortul katmanlar Kretase (Tebeşir) (y.136-65 milyon yıl önce) ve Eosen (y. 54-38 milyon yıl önce) yaşlı marn ve kalkerlerden oluşmuştur. Bunların üstünü çok yerde püskürük bir örtü (andezit, dasit, bazalt lavları ve tüfler) kaplar.

Doğu Karadeniz Dağlarının iç sıralan Çoruh-Kelkit Dağları adıyla da anılır. Kuzeydoğuda Yalnızçam Dağlarıyla başlayan sıralar, İspir’in güneyindeki Mescit Dağında 3.239 m’ye kadar yükselir. Bu kesimde Kretase ve Eosen yaşlı kalker ve şistler ile yeşil kayaçlar bulunur. İç sıralar batıya doğru Kop Dağı (2.918 m), Otlukbeli ve Köse dağlarıyla devam eder.

Doğu Karadeniz Dağlarının iki sırası, doğal bitki örtüsü bakımından büyük farklılık gösterir. Kıyı dağları, bol yağış aldığından gür bir orman örtüsüyle kaplıdır. Dağ yamaçlarında 1.500-1.600 m’ye kadar geniş yapraklı ormanlar görülür. Daha yüksek kesimlerde ise iğneyapraklı ağaçlar bulunur. Bunlar arasında ladin ve göknar ormanları önemlidir. İç sıralar orman örtüsü bakımından yoksuldur. Doğu Karadeniz Dağları önemli bir turizm potansiyeli taşımaktadır. Ulaşılması güç buz yalağı gölleri çevresi alabalık avlamak isteyenler için çekici alanlardır.

Benzer Sayfalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir