Doğu Yeni Britanya Hakkında Bilgi

  

Doğu Yeni Britanya, Büyük Okyanusun güneybatısındaki Papua Yeni Gine’de il. Bismarck Takımadalarına bağlı New Britain Adasının kuzeydoğu ve güneydoğu kesimlerini kapsar. 1976’da kurulmuştur. Yüzölçümü 15.500 km2’dir. Kuzeydeki Bismarck Deniziyle güneydeki Solomon Denizini birleştiren St. George Kanalındaki York Dükü Adaları ile yakındaki Watom Adasını da içine alır. Batı New Britain iliyle olan batı sınırı Open Körfezinden başlar ve sarp Nakanai Dağlarının sırtını izleyerek Ania Irmağına kadar güneydoğu yönünde uzanır; daha sonra güneye döner ve Solomon Denizi kıyısındaki Montague limanına ulaşır. Yağmur ormanlarıyla kaplı olan dağlık güneydoğu kesimi seyrek nüfusludur. Adanın kuzeydoğu ucunu oluşturan Gazelle Yarımadasının verimli volkanik topraklarında hindistancevizi ve kakao yetiştirilir. Adanın batı, kuzey ve doğu kıyısındaki plantasyonlarda bu bitkiler bir arada ekilir. Tik ve öteki bazı ağaçların kerestesi işlenerek ihraç edilir, ilin yönetim merkezi, volkanik etkinliklerin sürdüğü kuzeydoğu kıyısında önemli bir liman olan Rabaul’dur. Uluslararası bir havalimanı olan Rabaul, Kokopo ile Gazelle Yarımadasındaki öteki kentlere kara yoluyla bağlanır. Nüfus (1985 tah.) 149.400.

Doğu Nusa Tenggara, Endonezya dilinde NUSA TENGGARA TİMUR (Doğu Güneydoğu Adaları), Endonezya’da il (propinsi). Küçük Sunda Adalarının doğu bölümünü oluşturan Sumba, Flores, Solor, Alor, Sawu, Roti, Semau, Palr, Adonora, Komodo, Rinca, Lomblen, Pantar ve Wetar adalarıyla Timor’un batı yarısını kapsar. Kuzeybatısında Flores, kuzeydoğusunda Banda denizleri, doğusunda Timor Denizi ve Doğu Timor ili, batısında Sumba Boğazı yer alır. Sawu Denizini kuşatan adaları içine alan Doğu Nusa Tenggara ilinin karasal yüzölçümü 47.876 knr’dir. Bugün ili oluşturan adalar 14. yüzyılda Cava’nın doğusundaki Hindu Macapahit İmparatorluğu’na aitti.

16. yüzyılda Müslüman Mataram Krallığı’ mn egemenliğine girdi. 16. yüzyıl başlarında Portekizliler Timor’un batı kıyısındaki Kupang’a yerleştiler, ama 17. yüzyılın ilk yarısında Felemenkliler Portekizlileri buradan sürdü. 18. yüzyılda Portekizliler ve Felemenkliler bölgede sık sık çatışmaya girdiler ve Timor 1859’da Hollanda sömürgesi oldu. II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Nusa Tenggara’yı Japonlar işgal etti. Bölge 1950’de Endonezya Cumhuriyeti’yle birleşti.

Doğu Nusa Tenggara ilindeki adalar yanardağlardan oluşan parçalanmış bir topo- grafik yapı gösterir. Bu dağların en yüksekleri Timor Adasının batısındaki Mutis (2.427 m) ye Flores’teki Mandasavvu’dur (2.382 m). İlin kuzeybatısındaki adalarda bulunan dağların dorukları daha alçaktır. Dar kıyı ovalarının sınırlarının büyük bölümünü mercan adaları ve resifleri oluşturur; adalar arasında yer alan dar boğazlardaki güçlü akıntılar ulaşım açısından tehlike yaratmaktadır. Adalarda uzun bir kurak mevsim yaşanır. Sandal ağacı ve okaliptüs ormanları, fundalık ve çayırlar yaygın bitki örtüşüdür. Yıl boyu akan birkaç küçük ırmak vardır.

Halkın temel geçim kaynağı tarımdır. Başlıca ürünler pirinç, mısır, hindistan cevizi, santal kerestesi, pamuk, kahve ve kaplumbağa kabuğudur. At yetiştiriciliğinin yanı sıra derin su balıkçılığı da önem taşır. Pamuk eğirme, dokuma, boyama, ilaç yapımı ve sepileme başlıca sanayi etkinlikleridir. Adalarda karayolu ulaşımı daha çok kıyı ovalarıyla sınırlıdır. Nüfusun çoğunluğunu, Papualılar ve Malaylar oluşturur; bunların Timor’da yaşayan bir bölümü Hıristiyandır. İl merkezi Timor’daki Kupang’ dır. Flores’teki Ende ise öteki büyük kenttir.

Benzer Sayfalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir