Dolomitler Dağları

  

Dolomitler, İtalyanca ALPİ DOLOMİTİCHE, İtalya Alpleri’nin kuzey bölümünün doğu kesiminde dağ grubu. Kuzeybatıda Isarco, kuzeyde Pusteria, güneyde ve güneydoğuda Piave, güneybatıda Brenta, batıda da Adige vadileriyle çevrilidir. Dolomitler üzerinde, 18 tanesi 3.050 m’yi aşan çok sayıda doruk vardır. En yüksek noktası olan Marmolada Doruğunun (3.342 m) güney cephesi 650 m’lik bir uçurumdur. Bu dağların ve dağlardaki özgün kayaç türünün adı, 18. yüzyılda yörenin jeolojik yapısına ilişkin ilk bilimsel çalışmayı gerçekleştiren Fransız jeologu Dieudonne Dolomieu’den gelir. Jeolojik açıdan Dolomitler, aşınma (erozyon) sonucu grotesk biçimlere dönüşen açık renkli bir kireç taşından oluşur. Yüzey şekilleri arasında testere dişini andıran çentikli sırtlar, kayalık doruklar, kireç taşından çakıl birikintileri, derin yarıklar ve görece alçak yerlerde çok sayıda görülen dik kayalar sayılabilir. Yükseklerde buzullaşmış yapılar görülür; yörede 41 buzul vardır. Alçak kesimlerde eğimin daha az olduğu etekler eskiden ormanlarla kaplıyken, bugün yalnızca otlaklar üzerinde lekeler biçiminde ağaçlık şeritler bulunur.

Dolomitler’in pek çok noktasına vadileri izleyerek kolayca ulaşılabilir. Kuzey-güney anayolu Campologna Geçidinden (1.875 m) geçer. Doğu-batı doğrultusundaki yollar ise ünlü Pordoi (2.239 m), Falzarego (2.105 m), Tre Croci (1.809 m), Sella (2.257 m) ve Gardena (2.121 m) geçitlerini izler. Turizmin ve dağcılığın önem taşıdığı yörenin başlıca merkezi Cortina d’Ampezzo’dur. Öteki merkezler Auronzo, San Martino di Castrozza ve dar bir demiryolu hattı bulunan Ortisei’dir. Dolomitler’in batı ucunda Bolzano, güneydoğu ucunda ise Belluna kentleri yer alır.

Dolomitler’in en önemli doruklarından çoğuna 1860’lar ve 1870’lerde ilk kez İngiliz dağcıları çıkmıştır. Sağanak yağışlardan sonra görülen toprak kaymalan, Dolomitler’in güneyindeki Vaiont Barajı’nm (Piave Irmağının bir kolu üzerinde kuruludur) iki kez taşarak Longarone köyünü sular altında bırakmasıyla sonuçlanmıştır. 1963’teki taşkın 2 bin kişinin ölümüne yol açarken, 1966’daki taşkın, konutlara ve iletişim şebekesine zarar vermiştir.

Benzer Sayfalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir