Domates Nerelerde Yetişir İklim Özellikleri

  

Domates (Lycopersicon esculentum), patlıcangiller (Solanaceae) familyasından, yaygın olarak tarımı yapılan bitki ve bu bitkinin yenebilen meyveleri. Bir Yenidünya bitkisi olan domatesin anayurdu Orta ve Güney Amerika’dır; büyük olasılıkla 16. yüzyılın ilk yansında Meksika’dan Avrupa’ya yayılmış ve zamanla en çok tüketilen sebzelerden biri haline gelerek pek çok kültür çeşidi geliştirilmiştir. Domates Nerelerde Yetişir İstediği İklim Özellikleri

Domates, genellikle çok dallanan, meyvelendiği zaman eğilen, 60-180 cm uzunluğunda bir bitkidir; bazı kültür çeşitleri meyvele- nince de dik durabilir. Gençken yuvarlak ve üstü tüylü olan gövde olgunlaştıkça odunla- şır ve köşeli bir yapıya dönüşür. Az ya da çok tüylü ve keskin kokulu olan bileşik yapraklar 45 cm’ye kadar uzayabilir. Salkımlar oluşturan çiçekleri 2 cm çapında ve san renklidir. Etli meyveleri kırmızı ya da sarı renkli, yuvarlak, oval ya da armut biçimli ve çok değişik büyüklüklerde olabilir. Meyve-lerin içinde, iki ya da daha çok sayıdaki odacıklarda, peltemsi bir özle çevrili olan küçük ve yassı tohumlar bulunur.

Domates bol ışık ve ılık, hatta sıcak iklim isteyen bir bitkidir. Toprak açısından fazla seçici olmamakla birlikte, biraz ağır topraklarda verimi artar. Domates tohumu doğrudan toprağa ekilmez; önce sıcak yastıklarda ya da özel fide seralarında fide üretilir, sonra bu fideler asıl yerlerine şaşırtılır. Çeşitli hastalıklara ve zararlılara çok duyarlı olan domates, çeşitli virüs hastalıklarının yanı sıra, bakteri solgunluğu, mildiyö, meyve dip çürüklüğü ve külleme gibi hastalıklardan zarar görür. Ayrıca, kırmızı örümcek, yaprak bitleri ve danaburnu gibi bazı böcekler de domatese büyük zarar verir.

A, Bı, B2 ve C vitaminlerinin yanı sıra fosfor, kalsiyum, potasyum ve demir minerallerini içeren domates, yemeklerde kullanılan önemli bir sebzedir; ayrıca çiğ olarak salatalara katılır, suyu çıkarılır, turşusu, salçası ve çeşitli konserveleri yapılır.
Domates, ABD’de ve Güney Avrupa’da (özellikle italya’da) büyük miktarlarda üretilmektedir. Türkiye’de ise 1989’da 5,5 milyon tonu bulan domates üretimi yıldan yıla sürekli bir artış göstermektedir. Üretim özellikle Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Ayrıca bak. salça.

Benzer Sayfalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir