Donatario Sistemi Nedir?

  

Donatârio, Portekiz sömürgelerinde, özellikle Brezilya’da kraliyet bağışı topraklardan oluşan capitania adlı birimin yöneticisi. Portekizliler, Madeira ve Asor adalarında başarıyla kullandıkları capitania sistemini 1533’ten sonra denetimlerini sağlamlaştırmak amacıyla Brezilya’da da uyguladılar.

Avrupa feodal düzeninden alınma özellikler taşıyan sistem, ayrıntılı bir kurallar dizisine dayalıydı. Bağışlanan toprak ve bazı vergi bağışıklıklarına karşılık donatârio, bölgesine yerleşecek göçmenleri toplamak, saldırılardan korumak, inanç ve huzurlarıyla ilgilenmek, ayrıca tarım ve ticareti desteklemek gibi sorumluluklar üstlenirdi. Kişisel payı dışındaki capitania topraklarının çoğunu göçmenlere verir, harcamaların tümünü de kendisi karşılardı. Kâğıt üstünde neredeyse kralınkine yakın olan yetkileri, topraklan fiilen denetim altına almak, yeterli iş gücünü bulabilmek, capitania’yı Portekiz hükümetinden hemen hiç yardım almadan Fransız saldınlanna karşı korumak ve çoğu Portekiz’den sürülmüş suçlu ve muhaliflerden oluşan sömürgecileri yönetmek konusunda karşılaşılan güçlükler yüzünden uygulamada önemli ölçüde sınırlanıyordu.

1549’da Brezilya’daki 12 capitania’dan yalnızca ikisi kâr getiriyordu. 1580’de sekiz capitania’ya ayrılmış olan Brezilya, varlıklı olmasa da ekonomik açıdan kendini ayakta tutan bir sömürgeydi. Zamanla donatârio’ ların yerini valiler aldı. 1754’te de sistem tümüyle kaldırıldı.

Benzer Sayfalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir