İtalyan Dolce Stil Novo Üslubu Hakkında Bilgi

  

Dolce Stil Novo, (İtalyancada “tatlı yeni üslup”), 13-14. yüzyılda yaşamış, çoğu Floransalı bir grup şairin geliştirdiği üsluptur. Terim ilk kez Dante’nin La divina commedia’sının (v. 1310-21; İlahi Komedya) “Purgatorio” (Araf) bölümünde kullanılmıştır. Dölce stil nuovo’yu geliştiren şairlerin yerel dilde yazdığı soneler, kanzona ve baladlar, tinsel ve yüceltilmiş bir aşk ve kadınlık anlayışım içten, incelikli ve müzikli bir dille ele alır. Bologna’lı şair Guido Guinizzelli, stilnovisti (yeni üslupçular) adıyla bilinen bu şairlerin habercisi sayılır. Grubun en parlak şairleri Guido Cavalcanti ve lirik yapıtlany- la Dante’dir. Grupta yer alan ikinci derece şairlerin en önemlisi Cino da Pistoia’dır; öbürleri ise Lapo Gianni, Gianni Alfani ve Dino Frescobaldi’dir.

Dölce stil nuovo’nun yolunu açan çeşitli etkenlerden söz edilebilir. Bunlar arasında, şövalye aşkı geleneğini sürdüren ve İtalyan sone ve kanzonasını hazırlayan şiir biçimlerinin kullanıldığı Provans trubadur şiiri, Aziz Francesco ile izleyicilerinin yalın ve gizemci üslupları, Provans şiir biçimlerini temel alarak sone ve kanzonayı yaratan ve İtalya’da yerel halk dilini ilk kez kullanan 13. yüzyıl Sicilya okulu şairleri, yeni üslupçu şairlerin hepsinin ilişki kurduğu Tommasoculuk, Platonculuk ve Aristotelesçilik gibi felsefi öğretiler sayılabilir. Guinizzelli de zarif şiir üslubu ve “Al cor gentil ripara sempre amore” (Soylu Yürekte Aşk Onu Korur) adlı kanzonasında ortaya koyduğu yüceltilmiş kadın ve aşk anlayışıyla yeni üslubun gelişimine katkıda bulunmuştur.

Akımı doruğuna ulaştıranlar, Dante ve Cavalcanti’dir. Dante II convivio’da (y. 1304-07; Ziyafet) aşk şiirlerinde özellikle tatlı ve müzikli bir dil kullandığını belirtir; La vita nuova’da (y. 1293; Yeni Yaşam) Beatrice için yazdığı güzel lirikler de bunda çok başarılı olduğunu gösterir. Dante’nin çok yüceltilmiş bir aşk anlayışı vardır; sağlığında bile meleği andıran bir varlık olarak anlatılan Beatrice, ölümünden sonra İlahi Komedya’da Dante’nin ilahi yol göstericisi yapılmıştır.

Dante’nin Beatrice’ye duyduğu kutsal aşk, “ilk dostum” dediği Cavalcanti’nin duygusal açıdan karmaşık, genellikle acılı aşk liriklerinde dile gelen aşk anlayışından bir ölçüde farklıdır. Ote yandan aşkın karmaşık yönlerini işleyen Cavalcanti de dölce stil nuovo’ nun en güzel örneklerini vermiştir. “Donna mi prega” (Bir Hanım Sorar Bana) adlı ünlü ve zor anlaşılır kanzonası bunlar arasındadır. Cavalcanti, bu şiirinde aşkın doğasını çözümlemeye çalışır: Erkek, zihnindeki ideal imgeye uyan kadına rastlayınca aşk doğar ve imgeler arasındaki uyumun bitmesiyle aşk da biter.

Yeni üslupçuların yapıtları kendi dönemlerinin çok ötesine uzanarak Petrarca’yı, Lorenzo de’ Medici, Michelangelo, Pietro Bembo, Torquato Tasso, Dante Gabriel Rossetti ve Ezra Pound gibi birçok yazarı etkilemiştir.

Benzer Sayfalar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir